Hướng dẫn lập kế hoạch kiểm định hệ thống PCCC định kỳ cho doanh nghiệp

Trong mọi doanh nghiệp, dù là khu công nghiệp, trung tâm thương mại hay văn phòng làm việc, hệ thống phòng cháy chữa cháy (PCCC) là yếu tố bắt buộc và quan trọng hàng đầu để đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản, cũng như duy trì hoạt động ổn định. Tuy nhiên, việc kiểm định, bảo trì định kỳ hệ thống PCCC lại thường bị xem nhẹ hoặc thực hiện qua loa, dẫn đến nhiều hệ thống không còn hoạt động đúng tiêu chuẩn khi xảy ra sự cố.

Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ quy trình, nội dung và cách lập kế hoạch kiểm định hệ thống PCCC định kỳ, nhằm đảm bảo tuân thủ pháp luật và duy trì hiệu quả an toàn tối đa.

1. Vì sao doanh nghiệp cần kiểm định hệ thống PCCC định kỳ

1.1. Đảm bảo an toàn cho con người và tài sản

Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH (Bộ Công an), hơn 60% vụ cháy có nguyên nhân từ việc thiết bị PCCC hư hỏng hoặc không được bảo trì định kỳ. Chuông báo cháy không kêu, đầu phun Sprinkler tắc nghẽn, bình chữa cháy hết hạn… là những lỗi tưởng chừng nhỏ nhưng có thể khiến doanh nghiệp mất toàn bộ tài sản chỉ trong vài phút.

Việc kiểm định định kỳ giúp phát hiện sớm nguy cơ hư hỏng, xuống cấp, đảm bảo hệ thống luôn trong tình trạng sẵn sàng hoạt động.

1.2. Tuân thủ quy định pháp luật

Theo Nghị định 136/2020/NĐ-CP và Thông tư 149/2020/TT-BCA, các cơ sở có yêu cầu đặc biệt về PCCC phải thực hiện kiểm định định kỳ hệ thống, thiết bị PCCC ít nhất một lần mỗi năm.
Nếu không thực hiện đúng quy định, doanh nghiệp có thể bị xử phạt hành chính lên đến 50–80 triệu đồng, đồng thời bị đình chỉ hoạt động cho đến khi khắc phục.

1.3. Giảm thiểu rủi ro trong vận hành và bảo hiểm

Nhiều công ty bảo hiểm yêu cầu doanh nghiệp cung cấp hồ sơ kiểm định hệ thống PCCC khi ký hợp đồng. Một hệ thống được kiểm định, vận hành đúng chuẩn sẽ giúp doanh nghiệp:

• Được giảm mức phí bảo hiểm cháy nổ bắt buộc;

• Dễ dàng chứng minh trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố;

• Nâng cao uy tín và tiêu chuẩn an toàn trong mắt đối tác, khách hàng.

2. Căn cứ pháp lý và tiêu chuẩn kiểm định hệ thống PCCC

Việc lập kế hoạch kiểm định cần dựa trên các văn bản pháp lý và tiêu chuẩn kỹ thuật sau:

• Nghị định 136/2020/NĐ-CP về quản lý công tác PCCC.

• Thông tư 149/2020/TT-BCA quy định chi tiết thi hành một số điều của Nghị định 136.

• Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) liên quan:

  • TCVN 3890:2009 – Trang bị, bố trí, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện PCCC.

  • TCVN 5738:2021 – Hệ thống báo cháy tự động – Yêu cầu kỹ thuật.

  • TCVN 7336:2021 – Hệ thống sprinkler tự động.

  • TCVN 2622:1995 – Phòng cháy, chống cháy cho nhà và công trình.

Những tiêu chuẩn này giúp doanh nghiệp xác định rõ chu kỳ, nội dung và yêu cầu kỹ thuật cần kiểm định đối với từng thiết bị, từ đó lập kế hoạch chi tiết và khoa học.

3. Các bước lập kế hoạch kiểm định hệ thống PCCC định kỳ

Bước 1: Khảo sát tổng thể hệ thống hiện có

Trước tiên, doanh nghiệp cần kiểm tra, thống kê toàn bộ thiết bị và hạng mục PCCC đang được sử dụng, bao gồm:

• Hệ thống báo cháy trung tâm (tủ trung tâm, đầu báo khói, đầu báo nhiệt, nút nhấn khẩn, còi – đèn báo).

• Hệ thống chữa cháy tự động (sprinkler, hệ thống khí, foam, CO₂…).

• Bình chữa cháy xách tay.

• Hệ thống bơm chữa cháy, họng nước, trụ cứu hỏa.

• Hệ thống đèn exit, đèn chiếu sáng sự cố.

Việc đánh giá hiện trạng giúp xác định những hạng mục cần kiểm định ngay, hạng mục nào có thể kiểm định theo chu kỳ.

Bước 2: Xác định tần suất kiểm định và nội dung chi tiết

Tùy loại thiết bị, tần suất kiểm định khác nhau. Dưới đây là gợi ý tham khảo:

Lưu ý:
Doanh nghiệp nên lập bảng kiểm tra định kỳ chi tiết (checklist) cho từng tháng, quý, năm, ghi rõ ngày kiểm định, người phụ trách, đơn vị kiểm định và kết quả kiểm tra để dễ dàng lưu trữ, phục vụ công tác thanh tra.

Bước 3: Lựa chọn đơn vị kiểm định được cấp phép

Chỉ những đơn vị có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định PCCC do Cục Cảnh sát PCCC cấp mới được phép thực hiện kiểm định.

Khi lựa chọn, doanh nghiệp nên xem xét:

• Có đầy đủ năng lực pháp lý, nhân sự kỹ thuật và thiết bị đo kiểm.

• Cung cấp biên bản kiểm định, tem niêm phong, và giấy chứng nhận hợp lệ.

• Cam kết hỗ trợ khắc phục sự cố hoặc tư vấn nâng cấp hệ thống khi cần thiết.

TRIGA Fire – nhà phân phối chính thức thiết bị báo cháy MOBIAK, cũng là đơn vị hợp tác với nhiều đối tác kiểm định được cấp phép, có thể hỗ trợ doanh nghiệp trọn gói từ kiểm định – bảo trì – thay thế thiết bị.

Bước 4: Thực hiện kiểm định và lập hồ sơ lưu trữ

Trong quá trình kiểm định, doanh nghiệp cần:

• Phối hợp chặt chẽ với đơn vị kiểm định, đảm bảo hệ thống được ngắt an toàn trước khi thử nghiệm.

• Lưu lại hình ảnh, biên bản, thông số kỹ thuật trong từng giai đoạn.

• Khi phát hiện lỗi, lập biên bản khắc phục ngay, có xác nhận của kỹ thuật viên và người phụ trách PCCC của doanh nghiệp.

Sau khi hoàn tất, hồ sơ kiểm định phải được lưu trữ tối thiểu 3 năm, bao gồm:

• Biên bản kiểm định;

• Giấy chứng nhận kiểm định;

• Danh sách thiết bị đã kiểm tra;

• Báo cáo khắc phục (nếu có).

Bước 5: Lập kế hoạch kiểm định cho kỳ tiếp theo

Doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch kiểm định định kỳ cố định trong năm, ví dụ:

• Kiểm định nội bộ hàng tháng/quý (do bộ phận an toàn hoặc đội PCCC cơ sở thực hiện).

• Kiểm định tổng thể hằng năm (do đơn vị được cấp phép thực hiện).

Việc duy trì chu kỳ kiểm định giúp hệ thống được quản lý theo quy trình, tránh bỏ sót hoặc chồng chéo kế hoạch giữa các năm.

4. Một số lưu ý quan trọng trong quá trình kiểm định hệ thống PCCC

1. Không kiểm định trong giờ hoạt động cao điểm: Đặc biệt với trung tâm thương mại, nhà máy, cần bố trí thời gian phù hợp để tránh gián đoạn sản xuất.

2. Ghi nhận lỗi nhỏ để phòng ngừa rủi ro lớn: Nhiều doanh nghiệp chỉ chú trọng lỗi nghiêm trọng mà bỏ qua cảnh báo nhỏ (vd: pin yếu, dây tín hiệu lỏng). Đây là nguyên nhân phổ biến khiến hệ thống báo cháy không hoạt động đúng khi cần thiết.

3. Luôn hiệu chỉnh thiết bị sau kiểm định: Sau khi đo, thử áp, đo tín hiệu… thiết bị cần được trả về trạng thái vận hành bình thường.

4. Cập nhật nhật ký vận hành điện tử: Nên chuyển dần sang hệ thống quản lý PCCC số hóa, giúp lưu trữ, nhắc lịch và truy xuất hồ sơ nhanh chóng.

5. Đào tạo đội PCCC cơ sở hiểu quy trình kiểm định: Để họ có thể tự theo dõi, phát hiện bất thường và phối hợp hiệu quả với đơn vị kiểm định chuyên nghiệp.

5. Lợi ích khi doanh nghiệp thực hiện kiểm định PCCC định kỳ đúng quy chuẩn

• Tăng độ tin cậy của hệ thống – thiết bị luôn sẵn sàng hoạt động khi có sự cố.

• Giảm rủi ro cháy nổ và thiệt hại tài sản đến mức thấp nhất.

• Tuân thủ quy định pháp luật, tránh bị xử phạt hành chính.

• Nâng cao hình ảnh doanh nghiệp trong mắt khách hàng, đối tác và cơ quan quản lý.

• Gia hạn bảo hiểm cháy nổ dễ dàng hơn, đồng thời giảm chi phí dài hạn cho sửa chữa, thay thế.

Kết luận

Kiểm định hệ thống PCCC định kỳ không chỉ là yêu cầu bắt buộc của pháp luật, mà còn là một chiến lược đầu tư an toàn dài hạn cho doanh nghiệp. Một hệ thống được vận hành, kiểm tra và duy trì đúng chuẩn sẽ giúp doanh nghiệp tránh được những tổn thất khôn lường, đồng thời góp phần xây dựng môi trường làm việc an toàn, bền vững.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang cần tư vấn lập kế hoạch kiểm định, bảo trì hệ thống báo cháy – chữa cháy toàn diện, hãy liên hệ Công ty Cổ phần PCCC Trần Gia (TRIGA) – đơn vị phân phối thiết bị báo cháy MOBIAK chính hãng. TRIGA cung cấp giải pháp trọn gói từ tư vấn, thiết kế, lắp đặt, kiểm định đến bảo dưỡng, đảm bảo an toàn – hiệu quả – tiết kiệm cho mọi quy mô doanh nghiệp.