Trong các công trình hiện đại như tòa nhà văn phòng, khách sạn, trung tâm thương mại, khi xảy ra cháy, việc tự động ngắt điện, điều hòa và thang máy là cực kỳ quan trọng để đảm bảo an toàn cho người và tài sản. Điều này hoàn toàn có thể thực hiện được thông qua lập trình kịch bản trên trung tâm báo cháy địa chỉ.
1. Vì sao cần tự động ngắt thiết bị khi cháy?
Khi xảy ra sự cố cháy:
-
Nguồn điện có thể làm phát sinh chập, cháy lan nhanh.
-
Điều hòa, quạt gió có thể phát tán khói và khí độc ra toàn bộ công trình.
-
Thang máy là nơi nguy hiểm, dễ bị kẹt nếu mất điện hoặc cháy lan vào phòng máy.
Do đó, việc tự động vô hiệu hóa các thiết bị này ngay khi phát hiện cháy giúp:
- Giảm thiểu nguy cơ cháy lan qua dây dẫn điện.
- Hạn chế khói lan rộng nhờ dừng hệ thống gió.
- Tránh mắc kẹt người trong thang máy.
- Hỗ trợ quá trình di tản và chữa cháy hiệu quả.
2. Trung tâm địa chỉ – nền tảng lập trình linh hoạt
Khác với trung tâm báo cháy thường, trung tâm địa chỉ (addressable fire alarm panel) cho phép:
-
Lập trình kịch bản phản ứng tự động theo từng vùng (zone) hoặc từng đầu báo.
-
Gán thiết bị xuất tín hiệu (relay output) để điều khiển thiết bị điện như CB, ACB, máy lạnh, thang máy...
-
Kết nối với module đầu ra (Output Module) và relay trung gian để truyền tín hiệu.
3. Cách lập trình ngắt nguồn – điều hòa – thang máy
a. Ngắt nguồn điện khu vực cháy
-
Module điều khiển (Control Module) hoặc Relay Output Module được đấu nối với contactor hoặc ACB tổng.
-
Khi một đầu báo khói/nhiệt trong khu vực được kích hoạt → trung tâm sẽ gửi tín hiệu ngắt ACB khu vực đó.
Có thể lập trình giới hạn thời gian trễ (5 – 30 giây) để tránh kích hoạt sai do cảnh báo nhầm.
b. Ngắt điều hòa trung tâm hoặc cục bộ
-
Ngắt toàn bộ hệ thống HVAC (trung tâm) hoặc theo từng zone nếu hệ thống điều hòa phân vùng.
-
Lập trình trung tâm địa chỉ để khi phát hiện khói tại một đầu báo → gửi lệnh ngắt nguồn cấp cho FCU/AHU khu vực tương ứng.
-
Trường hợp có quạt hút khói tầng hầm: có thể kích hoạt chế độ hút cưỡng bức đồng thời.
c. Ngắt và khóa thang máy
-
Tủ trung tâm báo cháy sẽ điều khiển relay điều khiển thang máy (thường thông qua hệ thống BMS hoặc SCADA).
-
Có thể lập trình để:
-
Ngắt nguồn cung cấp thang.
-
Tự động gọi thang về tầng thoát hiểm.
-
Vô hiệu hóa tất cả nút gọi từ tầng có cháy.
-
Lưu ý: Thang máy thoát hiểm phải có cơ chế hoạt động riêng biệt, không được ngắt theo hệ thống thông thường.
4. Mô hình kết nối thực tế
[Đầu báo khói/nhiệt]
↓
[Tủ trung tâm địa chỉ]
↓
[Module điều khiển đầu ra]
↓
[Relay trung gian] ─→ Ngắt CB nguồn điện / điều hòa / thang máy
Các thiết bị thường dùng:
-
Module điều khiển đầu ra (Output Control Module)
-
Relay trung gian 220VAC/24VDC
-
CB điều khiển điện lực, ACB có cuộn trip
-
Tín hiệu vào tủ thang máy hoặc bộ dừng điều hòa
5. Lưu ý khi lập trình tự động ngắt thiết bị
-
Kiểm tra kỹ sơ đồ điện công trình, tránh ngắt toàn bộ gây tắt đèn lối thoát nạn.
-
Thiết lập vùng ưu tiên, đảm bảo khu vực có người vẫn duy trì chiếu sáng khẩn cấp.
-
Đồng bộ tín hiệu với các hệ thống khác (BMS, SCADA, HVAC) để tránh xung đột.
-
Kiểm tra định kỳ để đảm bảo relay – module không bị lỗi.
6. Giải pháp từ TRIGA
TRIGA – Công ty CP Phòng cháy Chữa cháy Trần Gia chuyên cung cấp giải pháp trọn gói:
-
Lập trình trung tâm báo cháy địa chỉ, cài đặt logic ngắt nguồn, điều hòa, thang máy chính xác theo yêu cầu.
-
Cung cấp relay, module điều khiển, thiết bị relay trung gian chất lượng cao.
-
Tư vấn giải pháp tích hợp với hệ thống BMS/SCADA để đồng bộ phản ứng khi có cháy.
Kết luận
Việc tự động ngắt thiết bị điện, điều hòa và thang máy khi có cháy là giải pháp cực kỳ cần thiết trong mọi công trình hiện đại. Trung tâm báo cháy địa chỉ không chỉ giúp phát hiện cháy chính xác mà còn có thể lập trình kịch bản xử lý thông minh, góp phần bảo vệ an toàn tối đa cho công trình và con người.
Nếu bạn đang triển khai hệ thống PCCC cho cao ốc, nhà xưởng hoặc trung tâm thương mại – liên hệ TRIGA để được hỗ trợ kỹ thuật và cung cấp giải pháp lập trình phù hợp.
